Gepost door: Michaël Laurent | 23 mei 2009

Gepatenteerde genen: eerste rechtszaak in VS

Marshall E. Lawsuit challenges legal basis for patenting human genes. Science 22 mei 2009;324:1000-1.
Schwartz J. Cancer Patients Challenge the Patenting of a Gene. New York Times, 12 mei 2009.

Een groep borstkankerpatiënten, dokters en wetenschappers hebben in New York samen een rechtzaak gestart tegen patenten op genen -een primeur in de Verenigde Staten. Ze betwisten het patent op de genen BRCA1 en BRCA2, die belangrijk zijn voor borst- en ovariumcarcinoom.

De aanklagers vinden dat genen producten van de natuur zijn en dus niet gepatenteerd kunnen worden. Ze klagen o.a. het federaal patentenbureau aan en Myriad Genetics Inc., een bedrijf in Salt Lake City dat beschuldigt wordt van monopolievorming op basis van zijn patenten.

Een woordvoerder van het bedrijf denkt dat de rechtbank hen gelijk zal geven gezien de “duizenden genen die de voorbije 30 jaar gepatenteerd zijn”.

Bron: ACLU.

Bron: ACLU.

De grote burgerrechten-lobby ACLU, een van de aanklagers, beweert dat het grondwettelijk recht op vrijheid van meningsuiting is geschonden, omdat Myriad Genetics brieven zou geschreven zou hebben naar wetenschappers en laboratoria waarin ze bevolen werden te stoppen met hun eigen BRCA-screening. Hierdoor kregen bepaalde patiënten bij Yale University geen toegang tot een onafhankelijke second opinion, volgens de ACLU.

Amerikaanse rechtbanken passen de laatste jaren het patentenrecht steeds strikter toe, b.v.b. voor de duizenden patentaanvragen die computerbedrijven indienen voor softwaretoepassingen die slechts een kleine vernieuwing inhouden.

In Europa waren er al eerdere rechtzaken die het patent van Myriad Genetics beperkten, maar niet volledig verbraken. Hun gepatenteerde commerciële kit BRCAnalysis ligt al onder vuur van genetici en andere wetenschappers sinds het bedrijf het patent op BRCA1 verwierf in 1997.

Het bedrijf argumenteert dat het dankzij hun patent en hun monopolie kan investeren in nieuw wetenschappelijk onderzoek en dat dit dus het kankeronderzoek en patiënten ten goede komt. Ze verwijzen ook naar onderzoek en rapporten waarin geen negatieve effecten van patenten als deze konden worden aangetoond.

Met DNA microarray technologie (zgn. chips) kan het profiel van honderden genen tegelijk bestudeerd worden.

Met DNA microarray technologie (zgn. chips) kan het profiel van honderden genen tegelijk bestudeerd worden.

Nochtans zou zo’n 20% van alle menselijke genen reeds het onderwerp van een patentaanvraag geweest zijn -iets wat b.v.b. het ontwikkelen van DNA chips sterk zou kunnen bemoeilijken. Immers, toekomstige toepassingen zullen steeds vaker profielen van honderden genen tegelijk bepalen, wat door de patenten een administratieve rompslomp zou kunnen worden.

In het verleden bekritiseerde onderzoekers al de sensitiviteit van de test, die teveel mutaties zou missen. Volgens Prof. Ostrer van de programma voor menselijke erfelijkheid van de New York University School of Medicine zouden heel wat laboratoria de test ook sneller kunnen aanbieden dan Myriad Genetics, en goedkoper dan de $3000 die ze hiervoor vragen.

Het probleem doet zich ook voor bij heel wat andere genen, zoals voor long QT syndroom of het HFE-gen dat hereditaire hemochromatose type 1 veroorzaakt. Het bedrijf dat het CFTR-gen voor mucoviscidose heeft gepatenteerd, heeft daarentegen een licentie gegeven aan tientallen laboratoria -een voorbeeld dat in de medische wereld op gejuich werd onthaald.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: