Gepost door: Michaël Laurent | 24 mei 2009

Faeces occult bloed-testen en bloedverdunners

Hemoccult is de meest gebruikte faeces occult bloed-test wereldwijd. Licentie: cc-by-sa-2.5

Hemoccult is de meest gebruikte faeces occult bloed-test wereldwijd. Licentie: cc-by-sa-2.5

Worden faeces occult bloedtesten (FOB) beïnvloed door aspirine in lage dosis, NSAIDs, anticoagulantia of sterke bloedplaatjesremmers zoals clopidogrel? Dit is een vraag die in de praktijk vaak voorkomt, vooral als zich de vraag stelt of een patiënt die deze geneesmiddelen neemt wel een FOB-test kan krijgen, of de medicatie zelfs tijdelijk dient te onderbreken. Uit enquêtes blijkt dat 10-30% van de artsen bloedverdunners zouden stoppen voor een FOB-test.

Er zijn essentieel twee soorten FOB-testen: deze gebaseerd op een enzymatische pseudoperoxidase-activiteit van de heemring (guaiac-gebaseerde FOB-test) en deze gebaseerd op immunologische herkenning van het globine-gedeelte van het hemoglobine (immunologische FOB-test). Daarnaast gaan nieuwere testen b.v.b. tumoraal DNA in de faeces opsporen. Immunologische FOB-testen hebben i.v.m. de traditionele FOB-testen een hogere sensitiviteit en een vergelijkbare sensitiviteit (Ann Intern Med 2008).

Voor het eerst is nu de invloed van bloedverdunners op de prestatie van een immunologische FOB-test onderzocht.

Studie

Levi Z et al. Sensitivity, but not specificity, of a quantitative immunochemical fecal occult blood test for neoplasia is slightly increased by the use of low-dose aspirin, NSAIDs, and anticoagulants. Am J Gastroenterol. 2009 Apr;104(4):933-8.

Deze onderzoekers in Israël voerden een prospectieve studie uit bij patiënten die verdacht werden van een colorectaal carcinoom o.b.v. klachten of een hoog risicoprofiel (b.v.b. familiaal risico). Van de 1221 patiënten gebruikten 212 patiënten aspirine of een NSAID. Er werd geen significant verschil gezien in sensitiviteit of specificiteit (hoewel er wel een trend was voor een hogere sensitiviteit, P = 0.09-0.20). Eenzelfde trend tot een hogere sensitiviteit en een identieke specificiteit werd gezien in de kleinere groep van 33 patiënten die vitamine K-antagonisten of sterke plaatjesremmers gebruikten.

De auteurs besluiten dat het niet nodig is bloedverdunnende medicatie te stoppen voorafgaand aan een FOB-test, zeker gezien er vaak een dwingende indicatie is voor het gebruik van deze middelen. Anderzijds moet men een positief resultaat bij een patiënt die bloedverdunners blijkt te nemen niet zomaar afdoen als een vals-positief resultaat; integendeel, het gebruik van deze middelen zou een onderliggende tumor mogelijks eerder aan het licht kunnen doen komen.

De beperkingen van deze studie zijn het relatief kleine aantal patiënten bij wie een tumor werd gevonden of die een andere bloedverdunner dan laaggedoseerd aspirine innam. Het betreft ook geen zuivere screening, noch een onderzoek op populatieniveau; de sensitiviteit en specificiteit is mogelijks anders bij deze patiënten met een verhoogd risico.

Achtergrond

Van voedselbestanddelen is geweten dat ze de guaiac-gebaseerde FOB-testen kan beïnvloeden: vlees, vis, gevogelte en bepaalde groenten verhogen de kans op een vals-positief resultaat terwijl vitamine C tot een vals-negatief resultaat kan leiden. Het probleem is natuurlijk dat wanneer de patiënt zijn dieet teveel moet aanpassen, de aanvaardbaarheid van de screeningstest in het gedrang komt. Bij een echte populatiescreening kan men dit dus wel vermelden, maar er teveel nadruk op leggen zou tot een slechte medewerking van de patiënt kunnen leiden.

Op de bijsluiter wordt vaak vermeld dat bloedverdunners de nauwkeurigheid van een FOB-test kan verstoren (meer bepaald, kan leiden tot vals-positieve resultaten). Is dit wel zo? Totnogtoe waren er enkel gegevens over de op guaiac gebaseerde FOB-testen. Artikels over het gebruik van hoge doses aspirine (meer dan 1000mg, de dosis waarbij het product als een NSAID beschouwd kan worden) zijn gebaseerd op experimenten bij gezonde vrijwilligers, en leverden tegenstrijdige resultaten op (Mayo Clin Proc 1987; J Clin Gastroenterol 1983). Studies over lage doses aspirine, hedendaagse NSAIDs en anticoagulantia zoals warfarine tonen meestal geen verhoogde kans op vals-positieve resultaten (Am J Med 1996; Gastrointest Endosc 1999; Am J Med 2004; Am J Gastroenterol 2005).

Er dient nog op gewezen te worden dat patiënten met een positieve FOB-test vaak letsels van het bovenste deel van het maagdarmstelsel hebben (oesophagitis, gastritis, duodenale ulcera, …); dit komt vermoedelijk zelfs frequenter voor dan letsels in het colon (NEJM 1998). Het is wel logisch bij een patiënt die b.v.b. met anemie presenteert niet eerst een gastroscopie en vervolgens een FOB-test uit te voeren, aangezien dit ook een theoretisch risico heeft op een vals-positief resultaat.

Advertenties

Responses

  1. […] Faeces occult bloed-testen en bloedverdunners (24 mei 2009) […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: