Gepost door: Michaël Laurent | 26 juni 2009

Screening voor aneurysma abdominale aorta: efficiëntie en kosten-effectiviteit

Twee studies bestuderen de kosten-effectiviteit van echografische screening voor aneurysmata van de aorta abdominalis (AAA). De eerste studie besluit dat een screeningsprogramma ongeveer de helft van de overlijdens kan voorkomen, en kosten-effectief is. De tweede studie betwist dat laatste punt.

10-jaar opvolging van de MASS

Thompson SG et al. Screening men for abdominal aortic aneurysm: 10 year mortality and cost effectiveness results from the randomised Multicentre Aneurysm Screening Study. BMJ. 24 juni 2009; 338: b2307.

Figuur 1: overlevingsverschil tussen de interventie- en controlegroep in de MASS. Licentie: cc-by-nc-2.0.

Figuur 1: overlevingsverschil tussen de interventie- en controlegroep in de MASS. Licentie: cc-by-nc-2.0.

De eerste studie betreft een analyse 10 jaar na de U.K. Multicentre Aneurysm Screening Study (MASS; Lancet 2002), waarin 67’770 mannen tussen 65 en 74 jaar gerandomizeerd werden tussen wél of niet ontvangen van een uitnodiging voor eenmalige echografische screening. Screening en bewaking gebeurde via de huisarts, die de patiënt zo nodig verwees voor heelkunde.

Na 10 jaar werd ongeveer de helft van de mortaliteit door AAA voorkomen (zie figuur 1), hoewel het absoluut risico klein was: 0.46% in de interventiegroep en 0.87% in de controlegroep. De kost per gescreende patiënt bedroeg £100, wat leidde tot een kost van £7600 (interval £5100 tot £13 000) per gewonnen levensjaar. Mettertijd nam de kost af; deze bedroeg nog £ 41’000 na vier jaar en £ 14’000 na zeven jaar. De Britse NHS hanteert een grens van £ 25’000 om interventies kosten-effectief te verklaren.

Deze auteurs besluiten dat de kosten-effectiviteit van een screeningsprogramma toeneemt met de tijd. Om een screeningsprogramma zo effectief mogelijk te maken moeten er in het begin zoveel mogelijk mannen deelnemen aan de screening, en ze moeten goed opgevolgd en tijdig geopereerd worden met een zo laag mogelijk operatief risico.

Figuur 2: geruptureerde AAA volgens de tijd bij mannen met een initieel normale screening. Licentie: cc-by-nc-2.0.

Figuur 2: geruptureerde AAA volgens de tijd bij mannen met een initieel normale screening. Licentie: cc-by-nc-2.0.

Na 8 jaar trad er een toenemend aantal aneurysmarupturen op bij patiënten die een oorspronkelijk normale screening hadden (zie figuur 2); nochtans is er geen evidentie om patiënten een tweede maal te screenen na een initieel normale echografie.

Model voor kostenanalyse toegepast op Denemarken

Ehlers L et al. Analysis of cost effectiveness of screening Danish men aged 65 for abdominal aortic aneurysm. BMJ. 24 juni  2009; 338: b2243.

Deze Deense auteurs gebruikten een aanvaard doch ingewikkeld theoretisch model om de kosten van een screeningsprogramma op de leeftijd van 65 jaar in het Deense gezondheidszorgsysteem in te schatten. Er werd gebruik gemaakt van gepubliceerde gegegevens (onder andere uit de MASS) en een Deens register.

De kost per QALY in deze studie bedroeg € 54’852 (£ 43’485) met een breed betrouwbaarheidsinterval; de kans dat de reële waarde onder de vooropgestelde grens van £ 30’000 zou vallen bedroeg slechts 30%.

Deze studie spreekt heel wat studies tegen die wél beweren dat AAA screening kosteneffectief is; volgens de auteurs is het model dat zij gebruikten, realistischer. De auteurs tonen wel aan dat echografische screening niet goedkoop is; er is ook geld nodig voor kwaliteitscontrole, implementatie, communicatie, enzovoort. Heel wat ouderen zijn ook niet gezond genoeg om een vasculaire ingreep te ondergaan, hoewel ze wel veel middelen voor opvolging vragen. Bovendien wordt nu steeds meer gebruik gemaakt van de duurdere endovasculaire hersteltechnieken (EVAR), die vermoedelijk niet kosteneffectief zijn.

Conflicterende resultaten verzoenen?

Buxton MJ. Screening for abdominal aortic aneurysm. BMJ. 24 juni 2009; 338: b2185.

Deze lente werd in Engeland en Wales gestart met een screeningsprogramma voor AAA. Vermoedelijk kunnen de conflicterende besluiten over de kosten-batenverhouding verklaard worden door het verschil in gebruikte modellen. Zo werden in de MASS mannen 65-74 jaar gescreend, terwijl in de Deense studie enkel het screenen van mannen van 65 jaar onderzocht. De kosten voor echografische screening liggen ook hoger in Denemarken i.v.m. Groot-Brittannië. Dankzij het nieuwe screeningsprogramma zal de reële kost nauwgezet gevolgd kunnen worden. Dit bewijst ook dat een screeningsprogramma dat kosten-effectief is in één land, niet noodzakelijk in een ander land ook kosten-effectief is.

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: