Gepost door: Michaël Laurent | 19 augustus 2009

Dehydratatie bij ouderen tijdens een hittegolf

Olde Rikkert MGM. Heat waves and dehydration in the elderly. BMJ 2009;339:b2663.

Momenteel beleven we de warmste dagen van het jaar. Maar het is nog niet zo erg als tijdens de hittegolf van 2003. Toen was er een oversterfte van 150% bij alle leeftijdsgroepen, het meest uitgesproken bij ouderen (160-200%). Er vielen meer dan 50’000 doden door warmte in West-Europa, vooral in grote steden zoals Parijs, en in minder in steden waar men gewend is aan hete temperaturen.

Fotograaf: Walter J. Pilsak, Waldsassen, Germany. Licentie: cc-by-sa-3.0

Fotograaf: Walter J. Pilsak, Waldsassen, Germany. Licentie: cc-by-sa-3.0

Meteorologen verwachten steeds meer hittegolven door de opwarming van de aarde. Zij definiëren een hittegolf vanaf een verwachting van 32°C of meer gedurende drie dagen.

Risicofactoren

Vooral gebouwen zonder isolatie en airconditioning en kamers vlak onder het dak vormen een risico. Kwetsbare, alleenwonende ouderen met een lage socioeconomische status, chronische comorbiditeiten, en gebruikers van NSAIDs, diuretica, neuroleptica en benzodiazepines vormen de belangrijkste risicopopulatie. Dehydratatie kan een indicator zijn van ouderenverwaarlozing of zelfs mishandeling.

Zelfs een beperkte dehydratatie kan relatief belangrijk zijn bij magere, ondervoede ouderen die sowieso een lager percentage lichaamswater hebben. Ouderen drinken minder, hebben minder dorst en verliezen meer vocht en zouten. Tot 25% van de 85-plussers drinkt minder dan 1 liter per dag.

Gezondheidsrisico’s en diagnose

De voornaamste gezondheidsrisico tijdens periodes van extreme warmte zijn dehydratatie, hitteslag, hyperthermie en gerelateerde syncopes, cardiovasculaire en respiratoire complicaties, (prerenaal) nierfalen en delirium.

Eenvoudige tekens van dehydratatie bij ouderen zijn een verminderde concentratie, een lagere bloeddruk en een droge tong en slijmvliezen en gewichtsverlies. Andere “klassieke” tekens zijn bij ouderen veel minder specifiek, zoals verminderde turgor, dorst, oligurie en orthostatische hypotensie. Serumcreatinine en ureum zijn potentiële laboratoriumtesten doch in se betreft het een klinische diagnose.

Preventie en behandeling

Preventieve maatregelen op grotere schaal omvatten onder andere informatiecampagnes en gemeentelijke of stedelijke actieplannen. Men kan ouderen eenvoudig advies geven zoals zich licht aankleden, voldoende te drinken (2 liter vocht per dag plus het vochtverlies tijdens de afgelopen 24 uur), regelmatig te douchen en alcohol te vermijden.

Vooral kwetsbare ouderen die reeds een fysieke of mentale achteruitgang vertoonden in de voorbije maanden verdienen extra aandacht. In individuele gevallen kunnen maatregelen genomen worden zoals dagelijks wegen of geplande bloedcontroles voor electrolyten en nierfunctie.

Bepaalde geneesmiddelen kunnen indien nodig gereduceerd, onderbroken of in hun geheel herbekeken worden:

  • Medicijnen die dorst onderdrukken (SSRI’s, ACE-inhibitoren, anti-Parkinson-middelen)
  • Medicijnen die de thermoregulatie verstoren (antipsychotica, anticholinergica, beta-blokkers)
  • Medicijnen die lijden tot vochtsverlies (diuretica, lithium)

Indien advies tot meer drinken, orale rehydratatie-oplossingen of (waar beschikbaar) subcutane vochttoediening (hypodermoclysis) niet tot voldoende beterschap leiden, dringt een verwijzing naar het ziekenhuis zich op. Dit dient echter zoveel mogelijk vermeden te worden gezien de complicaties die dit voor kwetsbare ouderen kan meebrengen (o.a. kolonisatie of infectie met eventueel resistente kiemen, hospitaaldelier, valpartijen, malnutritie, enzovoort).

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: