Gepost door: Michaël Laurent | 21 oktober 2009

Psychiatrische problemen bij migranten

Buytaert E et al. Psychiatrische stoornissen bij migranten: feiten en hypothesen. Tijdschr v Geneesk. 2009;65(18):824-831.

Dit boeiend artikel in het TvG onderzoekt in detail het probleem van psychiatrische aandoeningen bij migranten. Migratie is een tijdloos fenomeen waarbij mensen zich vestigen in een land met een andere culturele en evt. ethnische achtergrond als zijzelf. In België was in 2004 8.34% van de bevolking migrant.

Geschiedenis

Vanaf 1920 kende België migratie van arbeiders voor de steenkoolmijnen uit Italië en Oost-Europa. In de hoogconjunctuur van de jaren 1960 werden immigranten aangetrokken uit Spanje, Griekenland, Marokko en Turkije. In 1974 eindigde de systematische migratie maar er blijft totop vandaag een instroom aan migranten uit EU-lidstaten, personen die gebruik maken van gezinshereniging, asielzoekers en vluchtelingen.

Psychotische en andere stoornissen

Uit de literatuur blijkt dat er bij migranten een duidelijk verhoogde incidentie is van schizofrenie en psychotische stoornissen. Een meta-analyse van Europese gegevens wijst op een relatief risico van 2.7 bij eerstegeneratie- en 4.5 bij tweede generatie immigranten.

Mogelijks is er ook een verhoogde incidentie van de meest frequente psychiatrische stoornissen, namelijk depressieve- en angststoornissen. Een meta-analyse met een beperkt aantal studies kon dit echter niet bevestigen.

Bij vluchtelingen en asielzoekers is er waarschijnlijk een hoger risico op post-traumatische stress-stoornissen (Eng. post-traumatic stress disorder, PTSD). Een meta-analyse spreekt van een prevalentie van ong. 9% van de vluchtelingen, tien keer meer dan in de algemene populatie. Na vestiging in het (veligere) gastland kan een stabilisatie of beterschap optreden, die evenwel in het gedrang kan komen bij regularisatieproblemen.

Door etnisch-culturele factoren is er sprake van een verhoogde somatisatieneiging bij psychiatrische aandoeningen, wat kan leiden tot onderschatting (en onderrapportering) van het probleem.

Pathogenetische mechanismen

Fotograaf: vluchtelingen aktie komitee. Copyright Indymedia.be .

Fotograaf: vluchtelingen aktie komitee. Copyright Indymedia.be .

Het frequenter voorkomen van b.v. psychotische stoornissen kan niet verklaard worden door een raciaal bepaalde hogere incidentie. Op basis van studies zijn er ook geen argumenten dat personen die meer kwetsbaar zijn voor psychotische stoornissen meer neiging hebben om te migreren. Middelenmisbruik (met name cannabis) kan in sommige gevallen een oorzakelijke rol spelen doch biedt onvoldoende verklaring voor het globaal probleem.

Migratie wordt steeds meer beschouwd als een psychosociaal proces van intense en langdurige veranderingen. In zekere zin is er ook verlies, nl. van familiale en sociale banden, leefgewoonten, taal, cultuur en vaak van de sociale en economische positie die men had in het thuisland. Dit kan gepaard gaan met psychische stress die psychische gevolgen kan hebben.

Socio-economische factoren die dit in de hand kunnen werken zijn o.a. socio-economische achterstand, racisme tegen de migranten, en traumatische ervaringen voor- of tijdens de migratie. De hogere werkloosheid en lagere inkomens bij migranten kunnen potentieel dus het optreden van psychiatrische aandoeningen faciliteren.

Op basis van observationele studies stelt men de hypothese voorop dat aanhoudende persoonlijke racisme-ervaringen of een maatschappelijke indruk daarvan kan leiden tot een achterdochtige, paranoïde attributiestijl. Dit zou dan weer leiden tot een hoger risico op psychotische stoornissen. Vooral het ervaren van sociale ‘verslagenheid’ of minderwaardigheid zou hierbij een rol spelen.

Een moeilijk “acculturatieproces” (naar analogie met acclimatisatie) zou ook voorbeschikken tot psychoses. Bij dit proces moet er zowel via aanpassing aan de gastcultuur als via cultuurbehoud een nieuw evenwicht gevonden worden. Migranten met een vlotte acculturatie blijken in studies minder kwetsbaar voor psychotische aandoeningen.

Veel migranten zijn afkomstig uit een maatschappij waar het collectivisme centraal staat, terwijl in onze Westerse wereld veel meer individualisme heerst. Hierdoor komt de migrant terecht in een ongestructureerde omgeving die gepaard gaat met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychotische stoornissen bij (genetisch) voorbeschikte personen.

Verminderde toegang tot de gezondheidszorg?

Uit de Belgische gezondheidsenquête blijkt dat Turkse en Marokkaanse migranten minder vaak en minder snel een beroep doen op de huisarts of specialist; of dit ook geldt voor de mentale gezondheidszorg is niet precies geweten. Wel zijn migranten ondervertegenwoordigd in de psychiatrie en worden ze vaker gedwongen opgenomen of na contact met de politie.

Een potentiële verklaring is dat men te lang wacht om professionele hulp te zoeken doordat men eerst binnen de familie hulp zoekt. Externe hulp moeten zoeken wordt soms ervaren als een blaam voor de familie-eer. Soms doet men eerst een beroep op spirituele of alternatieve genezers die verband houden met de cultuur. Daarnaast zijn er verschillende barrières zoals taalmoeilijkheden, cultureel onbegrip door gebrek aan kennis of ervaring, financiële problemen of een gebrek aan informatie naar deze doelgroep. Interculturele bemiddelaars, tolken en vormingen kunnen hierbij een oplossing bieden. Samenwerking met maatschappelijk werkers en andere sociaal werkers is ook aangewezen.

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: