Gepost door: Michaël Laurent | 5 november 2009

Meting van de enkel-brachialis index

Grenon SM et al. Ankle–Brachial Index for Assessment of Peripheral Arterial Disease. N Engl J Med 2009;361:e40.

In deze video wordt de techniek van enkel-brachialis indexmeting bij perifeer vaatlijden besproken.

Achtergrond

De enkel-brachialis index is een waardevolle aanvulling op anamnese (navraag van cardiovasculaire risicofactoren) en klinisch onderzoek (palpatie van de perifere pulsaties en algemeen cardiovasculair onderzoek). Het is een eenvoudig, nauwkeurig, objectief, niet-invasief en nuttig onderzoek dat in de consultatieruimte kan worden uitgevoerd. De sensitiviteit is >90% en de specificiteit is >95%.

Objectieve diagnostiek is nodig omdat tot 10% van de bevolking een congenitale afwezigheid van de A. dorsalis pedis heeft, waardoor verkeerdelijk de indruk van perifeer vaatlijden kan ontstaan bij patiënten met klachten suggestief voor ischemie of andere pijnklachten in het onderbeen.

Er zijn geen formele contraindicaties voor dit onderzoek, hoewel zeer ernstige pijn het onderzoek ondraaglijk kan maken. Een diep veneuze trombose kan potentieel disloceren en vormt dus eveneens een relatieve contraindicatie; bij het evalueren van een patiënt met pijn in het been dient deze mogelijkheid dus eerst uitgesloten te worden.

Er zijn een aantal factoren die de meting kunnen verstoren: gecalcifieerde, niet-samendrukbare bloedvaten (zoals bij ouderen, diabetici of dialysepatiënten) kunnen de meting vals verhogen, terwijl een stenose van de A. subclavia of andere vernauwingen van de slagaders van het bovenste lidmaat kunnen leiden tot een vals-verlaagde waarde (cf. formule hieronder). Nochtans treden deze problemen vaak op bij risicopatiënten en vormen ze dus géén formele contraindicatie. Bij een systolisch drukverschil van >10 mmHg tussen de twee armen, kan er sprake zijn van een A. subclavia stenose.

Techniek

ankle-brachial index

Bergonse FN et al. Evaluation of arterial circulation using the ankle/brachial blood pressure index in patients with chronic venous ulcers. An. Bras. Dermatol. 2006;81(2). Licentie: cc-by-nc-3.0

De patiënt ligt op de rug in een warme onderzoekskamer. De systolische bloeddruk wordt gemeten met een draagbaar dopplertoestel (continuous wave, 8-9 MHz) ter hoogte van de A. brachialis, A. dorsalis pedis en A. tibialis posterior (hoek van 60° tegen de stroomrichting in) in beide armen en benen (totaal 6 metingen). Een bloeddrukmanchette van gepaste grootte wordt opgeblazen rond de bovenarm en enkel, en de druk waarbij de vaattonen onhoorbaar worden wordt genoteerd. Net zoals bij een gewone bloeddrukmeting wordt de cuff traag afgelaten (2-4 mmHg/sec) om een nauwkeurige meting toe te laten.

Berekening

De enkel/brachialis index wordt berekend voor zowel de linker als de rechter enkel. Voor de berekening van b.v. de linker enkel/brachialis index, wordt de systolische druk van de linker A. dorsalis pedis of tibialis posterior (diegene van de twee die het hoogste is) gedeeld door de systolische druk van de A. brachialis (links óf rechts, afhankelijk van welke het hoogste was). De hoogste druk in de A. brachialis wordt gebruikt omdat een perifere stenose in de slagaders van het bovenste lidmaat (bv. bij een subclavian steal syndroom) kunnen leiden tot een lage systolische druk en dus een vals-verhoogde enkel/brachialis index.

enkel-brachialisindex

Hierbij wordt voor de linker enkel de hoogste druk (A. dorsalis pedis of tibialis posterior) en voor de armen de hoogste druk (linker of rechter arm) gekozen. Hoe lager de index, hoe groter de kans op perifeer vaatlijden (omdat atherosclerose en vernauwingen meestal optreden t.h.v. de benen en de systolische druk distaal van de vernauwing doen zakken; hierdoor wordt de teller kleiner t.o.v. de noemer).

Als referentiewaarden worden gebruikt:

  • 0.91-1.30: normaal
  • >1.30: niet-samendrukbare vaatwand
  • 0.41-0.90: mild- tot matig perifeer vaatlijden
  • 0.40-0.00: ernstig perifeer vaatlijden

Bijkomende beeldvorming en verwijzing naar een vaatchirurg zijn aangewezen bij afwijkende waarden of een ernstige klinische verdenking.

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: