Gepost door: Michaël Laurent | 15 maart 2010

Mortaliteit en orale anticonceptie: magische of bittere pil?

Hannaford PC et al. Mortality among contraceptive pill users: cohort evidence from Royal College of General Practitioners’ Oral Contraception Study. BMJ. 11 maart 2010;340:c927.

Licentie: cc-by-sa-2.0. Auteur: Ceridwen.

In deze prospectieve cohortstudie werden in een register van patiënten (n=46’112) bij de huisarts in Groot-Brittannië de effecten van pilgebruik op mortaliteit bestudeerd.

De studie is de grootste in zijn soort en de gemiddelde opvolgingsduur bedraagt ondertussen bijna 26 jaar. De kortetermijnsgegevens van deze studie toonden een verhoogd mortaliteitsrisico, terwijl er op middellange termijn geen invloed op mortaliteit was.

Resultaten

Het gecorrigeerde relatief risico bedroeg:

  • Voor totale mortaliteit: 0.88 (95% betrouwbaarheidsinterval 0.82 – 0.93)
  • Voor kanker-gerelateerde mortaliteit: 0.85 ( 0.78 – 0.93)
  • Voor mortaliteit door hart- en vaatziekten: 0.86 (0.77 – 0.96)
  • Voor mortaliteit door geweld: 1.49 (1.09 – 2.05)

Er was een significante risicoreductie voor colorectaal carcinoom, baarmoederkanker en ovariumkanker, zonder een verhoogd risico op borst- of andere tumoren. De absolute risicoreductie voor mortaliteit bedroeg 52 per 100’000 vrouwen-jaren.

In de jongste leeftijdscategorie (<30 jaar), nochtans de belangrijkste populatie voor pilgebruik, was er een bijna driemaal verhoogd mortaliteitsrisico (gecorrigeerd relatief risico 2.85, 95% CI 1.17 – 6.94).

De verhoogde mortaliteit door geweld is intrigerend, maar de auteurs gaan er niet dieper op in. Dit schept ruimte voor criticasters op de BMJ website die er op wijzen dat pilgebruik geassocieerd werd met gedragsveranderingen, gewijzigde partnerkeuze en mogelijk ook relatieproblemen.

Wanneer enkel gekeken werd naar de keinere set van gegevens die werden verzameld in de kortere periode onder direct toezicht van de huisarts, verscheen een ander beeld. Er was dan geen significant voordeel op totale of kanker-gerelateerde mortaliteit (enkel minder risico op ovariumkanker en net niet significante daling van het aantal baarmoederkankers). Er was dan wel een verhoogd risico op hart- en vaatziekten (vermoedelijk vooral trombo-embolische complicaties).

Beperkingen

De studie is zeer groot maar daardoor zijn sommige gegevens minder nauwkeurig (b.v. rookgedrag werd niet langdurig opgevolgd). Er werd niet gecorrigeerd voor gewicht (terwijl obesitas toch een relatieve contraindicatie is voor pilgebruik). Er was ook een relatief groot aantal vrouwen die uit de opvolging verloren ging.

Bovendien was de directe opvolging door de huisarts relatief kort (gemiddeld 44 maanden pilgebruik) en de mortaliteitsopvolging zo lang, dat men zich kan afvragen of een causaal effect nog plausibel is. Een ander gevolg is dat de pil in de studieperiode meestal nog >50µg oestrogenen bevatte.

De studie is niet gerandomizeerd, waardoor het risico blijft bestaan op niet-gecorrigeerde bias tussen wel- en niet-pilgebruiksters (b.v. sommige vrouwen kregen misschien geen pil voorgeschreven o.w.v. hypertensie en roken, wat kan leiden tot meer hart- en vaatziekten of kanker). De auteurs wijzen er zelf op dat post-menopauzale hormonale substitutietherapie het in observationele studies zeer goed deed, maar in gerandomizeerd onderzoek net de omgekeerde resultaten liet zien.

BESLUIT

In heel wat mediaberichten werd besloten dat pilgebruiksters langer leven. De auteurs besluiten -terecht- voorzichtiger dat de orale anticonceptiepil het risico op mortaliteit op lange termijn waarschijnlijk niet verhoogd. Nochtans hangt het risico, zoals de auteurs vermelden, waarschijnlijk af van het achtergrondrisico waarmee een bepaalde vrouw vertrekt. Alleszins moeten we geen pillen gaan voorschrijven voor een vermeend levensverlengend effect!

Anderzijds is het toegenomen mortaliteitsrisico in de jongste leeftijdscategorie alarmerend. Het blijft dus belangrijk om tijdens het pilconsult de voor- en nadelen te bespreken en vrouwen op te sporen die een verhoogd risico op neveneffecten hebben, b.v. vrouwen met hypertensie of obesitas.

Tenslotte kunnen er grote vraagtekens geplaatst worden bij de mogelijkheid van een grote (maar daardoor weinig gedetailleerde) observationele studie om, na een relatief korte directe opvolging, mortaliteitseffecten te bestuderen na meer dan 25 jaar.

Verwante artikels

_

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Responses

  1. […] Mortaliteit en orale anticonceptie: magische of bittere pil? (15 maart 2010) […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: