Gepost door: Michaël Laurent | 26 april 2010

Stressincontinentie bij vrouwen: consultatie bij de huisarts

Daniel R et al. Female stress urinary incontinence. BMJ. 1 februari 2010;340:b5533.

Anamnese

Stressincontinentie is een frequent probleem dat vooral voorkomt bij oudere, postmenopauzale vrouwen. Andere risicofactoren zijn obstetrisch (vaginale bevallingen, instrumentaties) en obesitas.

Minder dan de helft van de vrouwen met stressincontinentie raadpleegt echter een arts. Vaak passen ze hun levensstijl aan of worden maandverbanden gedragen. Worden sociale contacten vermeden, is er een depressieve weerslag of een nadelig effect op het seksleven? Hoe lang is het probleem al bezig, en waarom komt de patiënte juist nu? Hoe vaak vervangt ze haar verband, kledij? De ernst van het probleem kan ook gescoord worden met formele schalen zoals b.v. de Sandvik Severity Scale.

Andere belangrijke elementen in de anamnese zijn:

  • Verloskundige en gynecologische anamnese
  • Hoeveel drinkt ze (ook koffie?)
  • Stoelgangspatroon (vooral bij oudere vrouwen kan constipatie incontinentie verergeren, soms met een overloopblaas, terwijl incontinentie voor stoelgang een alarmsymptoom is)
  • Medicatie (diuretica en alfablokkers kunnen incontinentieklachten verergeren)
  • Roken (risicofactor)
  • Voorafgaande chirurgie? (b.v. prolapschirurgie kan soms stressincontinentie uitlokken)
  • Neurologische klachten (geheugenproblemen? motorische problemen, beginnend parkinsonisme?)

Stress- en urge incontinentie moeten onderscheiden worden. Typisch is er urineverlies bij Valsalvamaneuvers (lachen, hoesten, niezen, … en evt. ook bij rechtstaan of stappen in ernstige gevallen). Vaak is er een mengbeeld waarbij bepaald moet worden welk type op de voorgrond staat. Ook belangrijk is het al dan niet begeleidend aanwezig zijn van prolaps.

Alarmsymptomen die een verwijzing kunnen noodzaken zijn:

  • Hematurie (microscopisch of macroscopisch)
  • Pelvische massa bij klinisch onderzoek
  • Herhaalde of moeilijk te behandelen urinaire infecties
  • Polyurie en polydipsie
  • Neurologische klachten

Klinisch onderzoek

  • Lengte, gewicht, BMI
  • Abdominaal en gynecologisch onderzoek
    • Perineale gevoeligheid indien argumenten voor neurologisch probleem
    • Prolaps?
    • Bekkenbodemkracht en duur van de contractie bij aanspannen tijdens PPV
    • Vraag de patiënte om te hoesten en controleer op urinair lek (niet er vlak voor gaan staan!)

Aanvullende investigaties

  • Urine dipstick (evt. microscopie en/of cultuur als er klachten zijn die kunnen doen denken aan infectie)
  • Vraag de patiënte om een dagboek bij te houden gedurende 3 – 7 dagen met daarin:
    • vochtinname
    • geplast volume per mictie, mictiefrequentie en totaal volume
    • incontinentieproblemen, triggers?
    • gevolgen

Laboratoriumonderzoek, urodynamische onderzoeken of postmictionele residubepaling is niet aangewezen vooraleer conservatieve maatregelen worden uitgeprobeerd.

Aanpak

  • Educatie aan de patiënt over de diagnose
  • Levensstijlaanpassingen: gewichtsverlies, rookstop, caffeïne vermijden en niet teveel drinken (indien dit het probleem lijkt te zijn, b.v. ’s avonds)
  • Dé aangewezen eerstelijnsbehandeling is bekkenbodem-reëducatie (bekkenbodemspieren versterken en blaastraining), best door een kinesitherapeut met ervaring

Indien deze maatregelen onvoldoende blijken, kunnen verdere stappen uitgeprobeerd worden, best in combinatie met bekkenbodemkinesitherapie:

  • Biofeedback
  • Duloxetine (een SNRI, Yentreve®, 2×40 mg/dag, wordt ook gebruikt als antidepressivum en voor chronische pijn als Cymbalta®), als patiënte een medicamenteus alternatief de voorkeur geeft boven chirurgie

Oestrogeengel kan klachten van droogheid of atrofie verbeteren maar heeft geen bewezen effect op stressincontinentie. Ook hormonale substitutietherapie en kegels of pessaria zijn niet bewezen effectief voor stressincontinentie.

Indien bovenstaande alternatieven geen beterschap bieden, kan de patiënte verwezen worden naar een urogynecologische dienst voor evt. verdere diagnostiek en advies omtrent chirurgie.

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Responses

  1. […] Een andere Cochrane meta-analyse bekeek de voor- en nadelen van transdermale en vaginale ten opzichte van orale anticonceptie. We schreven ook een overzichtsartikel over de niet-specialistische aanpak van stressincontinentie bij vrouwen. […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: