Gepost door: Michaël Laurent | 18 juli 2010

Is obesitas bij kinderen een probleem voor de kinderbescherming?

Viner RM et al. Childhood protection and obesity: framework for practice. BMJ. 2010;341:c3074.

Een enquête van de Britse openbare omroep bij 50 pediaters leerde dat in minstens 20 zaken van verwaarlozing van kinderen de aanwezigheid van obesitas bij het kind een rol had gespeeld. Ook in de V.S. zijn al rechtzaken gevoerd om obese kinderen te laten verwijderen van hun ouders.

In een recente studie (Nature 2010) over kinderen met een zeldzame chromosomale deletie die geassocieerd was met verhoogde voedselinname en extreme obesitas op jonge leeftijd, bleek 80% opgenomen te zijn in registers van het toezicht op het kinderwelzijn. Toen bleek dat er een genetische oorzaak was werden de kinderen uit het register verwijderd. De affair werd geïnterpreteerd als onterechte beschuldigingen tegen ouders van obese kinderen.

Jammer genoeg is de meerderheid van de gevallen van morbide obesitas bij kinderen met potentieel ernstige complicaties niet veroorzaakt door een genetisch probleem, maar door te weinig lichaamsbeweging en ongezonde maaltijden. Anderzijds lijkt het eerder een epidemisch probleem te vormen dan een grote uitzondering die de verantwoordelijkheid is van individuele ouders.

De vraag stelt zich echter in hoeverre dit kan geïnterpreteerd worden als een fout van de ouders, en of het voor het kind beter zou zijn dat het in een andere omgeving wordt opgevoed? Enerzijds kan de obesitas zelf een belangrijke bron van bezorgdheid vormen voor het welzijn van het kind, en anderzijds kan dit door sommigen ook geïnterpreteerd worden als een veruitwendiging van het onvermogen van de ouders om op een juiste manier de noden van hun kind te lenigen.

Wat zegt de evidentie?

Sommige studies hebben een relatie getoond tussen kinderverwaarlozing, lijfstraffen, seksueel misbruik en obesitas bij de kinderen die er slachtoffer van zijn, zelfs na correctie voor socioeconomische status (Child Abuse Negl 2007). In programma’s voor bariatrische chirurgie voor volwassenen rapporteert één derde seksueel misbruik tijdens de kindertijd en een bijkomend derde rapporteert ander misbruik tijdens de kinderjaren (Obes Surg 2006).

Een andere studie uit het Verenigd Koninkrijk toonde dat 37% van 106 kinderen die geplaatst waren overgewicht hadden, maar dat slechts 1 kind gekend was met overgewicht alvorens het werd geplaatst. Aldus lijkt plaatsing niet te beschermen tegen obesitas (Child Care Health Dev 2008).

Voorgestelde aanpak

De Britse vereniging voor pediatrie is kort, maar duidelijk: “Obesitas bij kinderen is een probleem van volksgezondheid, geen zaak voor de kinderbescherming… Er zijn misschien een paar families waar er bekommernissen kunnen zijn naar aanleiding van andere problemen van verwaarlozing of emotioneel misbruik…”.

De auteurs van bovenstaand artikel zijn het hiermee eens en argumenteren dat de etiologie van obesitas zo complex is dat het onverantwoord is om acties te ondernemen tegen vermeende mishandeling door de ouders. Evenmin lijken acties gerechtvaardigd als een obees kind er niet in slaagt om te vermageren.

Anderzijds kan er wel sprake zijn van verwaarlozing als ouders systematisch nalaten om hun obese kinderen goede zorgen te bieden, b.v. wanneer ze nooit opdagen op raadplegingen of medische hulp weigeren of tegenwerken wanneer die toch nodig is om b.v. complicaties zoals diabetes door obesitas tegen te gaan. Harde bewijzen over een langere periode zijn nodig vooraleer er acties kunnen ondernomen worden.

Obesitas kan wel een element vormen van een uitgebreider probleem. Wanneer er ook schoolverzuim is, fysiek of emotioneel geweld, onvoldoende hygiëne en emotionele of gedragsproblemen, kan een evaluatie of interventie door de kinderbescherming gerechtvaardigd zijn.

Bij kinderen met extreme obesitas moet men toch extra bedacht zijn op een onderliggende problematiek van verwaarlozing, gezien de aangetoonde relatie tussen verschillende vormen van verwaarlozing en obesitas. Dit kan een aanleiding vormen om de bredere context van het gezin te bekijken.

Zoals in alle gevallen dient men steeds bedacht zijn op de mogelijkheid van kindermishandeling omdat de gevolgen ernstig kunnen zijn als dit miskend wordt, maar anderzijds moet men hier niet lichtzinnig mee omgaan en beroep doen op mensen met voldoende expertise vooraleer men beschuldigingen uit of acties onderneemt.

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: