Gepost door: Michaël Laurent | 16 september 2010

Laag PSA: geen verdere screening?

Vickers AJ et al. Prostate specific antigen concentration at age 60 and death or metastasis from prostate cancer: case-control study. BMJ. 14 september 2010; 341:c4521.

van Leeuwen PJ et al. Balancing the harms and benefits of early detection of prostate cancer. Cancer. Online gepubliceerd 23 september 2010.

Deze Lorenz curve toont het aantal gevallen van mortaliteit door prostaatkanker er zouden gemist worden indien de grenswaarde voor verdere screening op 60 jaar zou vastgesteld worden op verschillende niveau's van PSA. Licentie: cc-by-nc-2.0

In een Zweedse case-control studie hadden mannen van 60 jaar met een PSA ≤1 ng/ml (de mediane waarde) een zeer kleine kans op het ontwikkelen van gemetastaseerde of dodelijke prostaatkanker (resp. 0.5% en 0.2%). De gevallen van prostaatkanker gediagnosticeerd in deze groep zouden dus waarschijnlijk geen klinische relevantie gehad hebben, maar wel aanleiding geven tot screening en treatment harm.

Een tweede analyse in het toptijdschrift Cancer analyseerde twee cohortes van >40 000 mannen (de eerste in de ERSPC studie, de tweede in Noord-Ierland) die gedurende 7-13 jaar werden opgevolgd. Voor mannen met een laag PSA bij begin van de studie (0-1.9 ng/mL) bedroeg het verschil in absolute prostaatkanker-mortaliteit slechts 0.05 per 10 000 personen-jaren, wat neerkomt op een number needed to investigate (aantal patiënten met een latere positieve screeningstest die verder geïnvestigeerd moet worden) van 24642 voor de preventie van 1 overlijden door prostaatkanker.

Ook in de groep met een PSA van 2.0-3.9 ng/mL bedroeg de number needed to investigate en to treat nog steeds 2393 en 427. Pas vanaf een PSA van 4.0 ng/mL bij het begin van de screeningsperiode, leken de voordelen qua absolute mortaliteitsreductie op te wegen tegen de nadelen van overinvestigatie en -behandeling (NNI en NNT = 492 resp. 152).

Deze studies gaan een stap verder dan een eerdere analyse van de PLCO-studie waaruit bleek dat patiënten met een laag PSA (<1 ng/mL) een kans hadden op een diagnose van prostaatkanker na 7.6 jaar opvolging van slechts 0.9%. Er waren geen nieuwe diagnoses binnen de 3 jaar, waaruit werd afgeleid dat bij mannen met een PSA <1 ng/mL minstens 3 jaar en misschien ook langer kan gewacht worden voor de volgende screening (Arch Intern Med 2005).

Tegelijkertijd werd een nieuwe meta-analyse gepubliceerd (BMJ 2010) met zes gerandomizeerde studies die globaal geen voordeel toont van screening voor prostaatkanker.

BESLUIT:

Gezien het hoog risico op vals-positieven bij herhaalde screeningsrondes (zoals aangetoond in de PLCO-studie, Ann Fam Med 2009) lijkt het interessant om bij mannen met een laag PSA verdere screening minder frequent uit te voeren of zelfs volledig te laten vallen. Mannen vanaf 60 jaar met een PSA < 1.0 ng/mL moeten hoogstwaarschijnlijk niet verder gescreened worden. Nationale of internationale richtlijnen zouden nuttig kunnen zijn om na de eerste screening het interval of het stoppen van de screening te laten afhangen van de uitgangswaarde en de geschatte levensverwachting van de patiënt. Het blijft belangrijk om de patiënt voldoende te educeren vooraleer een screening te starten, en overbehandeling te vermijden.

Verwante artikels:

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertenties

Responses

  1. […] erectieproblemen door prostaatbiopsies en overbehandeling door verschillende specialisten. Bij een laag PSA kan verdere screening met een laag interval of zelfs helemaal uitgesteld worden. Een uitvoerige […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: