Gepost door: Michaël Laurent | 23 december 2010

Jaaroverzicht: 2010 in evidence based medicine

In 2010 ging er veel aandacht naar de parachutemoord, de moeilijke regeringsvorming, het olielek bij BP voor de Amerikaanse kust, Obama’s hervorming van de gezondheidszorg, de aswolk van de Eyjafjallajökull, overstromingen in Pakistan, seksueel misbruik in de Kerk, de economische problemen bij Europese lidstaten zoals Griekenland, de aardbeving in Haïti en de daarop volgende epidemies, de iPad en WikiLeaks.

Op JournalClub.be publiceerden we dit jaar ongeveer 350 artikels. Elektronisch bijblijven tegen 1 artikel per dag, zeg maar. Onmogelijk om voor alle domeinen van de geneeskunde een overzicht van 2010 te bieden, maar hieronder hebben we toch een brede selectie gemaakt in de meest in het oog springende domeinen. Nog net op tijd voor onder Uw kerstboom, en op voorbehoud van studies die in deze laatste week nog moeten verschijnen!

SAMENVATTING: Kernboodschappen die U moet onthouden uit 2010

Endocrinologie:

  • Rosiglitazon werd van de Europese markt gehaald; in de V.S. blijft het onder strikte voorwaarden nog beschikbaar
  • Volgens de richtlijnen van 2010 van de Amerikaanse Diabetesvereniging kan HbA1c gebruikt worden voor de screening en diagnose van diabetes. Doel is een eenvoudige test te bieden die de glycemie tijdens de laatste weken integreert en ook implicaties heeft voor behandeling. De Europese richtlijnen zijn nog niet gevolgd.
  • Bij de oudere patiënt met langbestaande type 2 diabetes (zoals in de ACCORD studie) was er geen duidelijk voordeel van toevoegen van fenofibraat aan een statine, of van strengere hypertensiecontrole

Hart- en vaatziekten:

Huisarts:

Reumatologie

Palliatieve zorgen

Neurologie

Chirurgie

Chronisch vermoeidheidssyndroom

  • Enthousiasten zoals prof. De Meirleir vonden sporen van een retrovirus afkomstig van muizen bij patiënten met CVS. Verschillende studies konden deze bevindingen echter niet reproduceren, en uiteindelijk bleek er ook een groot risico op contaminatie met vreemd DNA in de uiterst gevoelige PCR-testen.
  • In eigen land was er een zware RIZIV-straf voor twee artsen die jarenlang vermoeide patiënten behandelden met immunoglobulines en home-TPN, hoewel ze steeds goedkeuring van het ziekenfonds kregen.

Nieuws

>>Lees verder het volledig overzicht…

ENDOCRINOLOGIE

Meest opmerkelijk dit jaar was voor mij het nieuws dat de Europese instanties Avandia® (rosiglitazon) van de markt haalden nadat nieuwe evidentie wees op een ongunstige risico-batenanalyse. In de V.S. blijft het onder strikte voorwaarden nog wel beschikbaar.

In de marge daarvan toonde een studie een uitstel van diagnose van diabetes wanneer rosiglitazon werd voorgeschreven bij prediabetes. In het laatste Tijdschrift voor Geneeskunde wordt nog een vurig pleidooi gehouden voor preventieve behandeling bij prediabetes, iets waarover we zelf een meer kritische evaluatie hebben geschreven. Tegenargument is onder andere het risico op hypovitaminose B12 en polyneuropathie door gebruik van metformine.

Daarnaast mag men zeker het nut van dieet en gewichtscontrole niet uit het oog verlies. Het effect van intensieve dieetinterventies bleek immers aanzienlijk, zelfs in gevorderde stadia van diabetes en qua grootte vergelijkbaar met nieuwere medicamenteuze opties waarvan de resultaten op langere termijn nog ongekend zijn.

Volgens de Amerikaanse diabetesrichtlijnen van 2010 kan naast de nuchtere glycemie, random glycemie en glucose tolerantietest nu ook het HbA1c gebruikt worden als screenings- en diagnose-instrument voor diabetes. Bedoeling is hiermee de screening te vereenvoudigen en de diagnostiek en therapie op dezelfde waarden te baseren, maar er zijn ook tal van beperkingen. Zo hebben zwarte patiënten een constitutief hoger HbA1c onafhankelijk van hun glycemies.

Een analyse van de ACCORD studie toonde dat intensieve glycemiecontrole minder microvasculaire complicaties gaf; maar wel ten koste van meer mortaliteit en hypoglycemie’s waardoor de studie werd gestopt, en waarvan sommige microvasculaire eindpunten een onduidelijke klinische significantie hebben. Een nieuwe teleurstelling voor de endocrinologen (na de bevindingen rond aspirine en intensieve glycemiecontrole in 2009) was de lipiden-substudie van de ACCORD trial. Daarin was er geen voordeel van het toevoegen van fenofibraat aan een statine bij de oudere type 2-diabeet. Een meta-analyse over fibraten in het algemeen toonde een effect op coronaire ziekte, maar niet op mortaliteit.

Met sibutramine (Reductil®) verdween het laatste anorexigeen van de markt. Voor vermagering blijft daarmee enkel orlistat over (Xenical®, dat zonder voorschrift ook als Alli® beschikbaar is). Uit een onderzoek van Test Aankoop bleek echter dat apothekers te gemakkelijk Alli® geven. Apothekers werden vanaf 2010 nochtans financieel gehonoreerd voor hun nieuwe, meer expliciete informatieplicht aan de patiënt.

HART- EN VAATZIEKTEN

De trend van 2009 i.v.m. basic life support werd voortgezet: de nieuwe richtlijnen voor reanimatie benadrukkend thoraxcompressies ten nadele van beademingen, waarbij de “P” quasi dreigt te verdwijnen uit “CPR”. Ook de Europese richtlijnen volgen vergelijkbare trends. Nieuwe studies toonden ook dat telefonische instructies voor enkel thoraxmassage door ongetrainde leken betere uitkomsten hadden.

Daarnaast ging opnieuw veel aandacht naar de koplopers van een peleton nieuwe anticoagulantia en antiaggregantia (dabigatran of Pradaxa®, rivaroxaban of Xarelto®, prasugrel of Efient® en op de valreep apixaban). In de nieuwe Europese richtlijnen voor VKF werd een nieuwe risicoscore voor CVA ingevoerd (de CHA2DS2-VASc score). Hierdoor komen méér patiënten in aanmerking voor anticoagulantia, waarbij men reeds anticipeert op een verhoogd gebruik van de nieuwere, eenvoudigere en mogelijk veiligere (maar duurdere) moleculen. Voor het gebruik van de klassieke vitamine K-antagonisten publiceerde Domus Medica nieuwe richtlijnen. In de nieuwe VKF-richtlijnen wordt trouwens het nut van strikte rate controle in vraag gesteld en wordt de voorkeur gegeven aan dronedarone boven amiodarone.

Ook over de interactie tussen clopidogrel en protonpompinhibitoren schreven we een nieuwe synthese op basis van bijkomende studies. Nadien verscheen de eerste RCT die aantoonde dat er minder bloedingen waren, maar niet meer cardiovasculaire complicaties.

Ook aspirine blijft inspireren! In cardiovasculaire preventiestudies vond een meta-analyse van individuele patiëntengegevens een verlaagde incidentie van colonkanker en totale kankermortaliteit, hoewel meer studies nodig zijn vooraleer aspirine voor dit soort indicaties gebruikt kan worden. Er werd immers opnieuw bevestigd dat aspirine geen zin heeft voor asymptomatische atherosclerose. Toch blijven de cardiologen en endocrinologen aspirine-believers!

In de gynecologische sfeer vond een studie van hoge kwaliteit geen voordeel van aspirine of LMWH bij recidiverende miskramen. Voor aspirine voor de preventie van pre-eclampsie zijn er dan weer wel wat argumenten, maar ook nog veel vraagtekens.

Statines bleken geassocieerd met een licht verhoogde incidentie van diabetes. Bij NAFLD bleken ze dan weer een gunstig effect te hebben op de leverfunctiestoornissen. Sartanen werden dan weer gelinkt aan kankerincidentie.

We publiceerden een overzichtsartikel over omega3-vetzuren in cardiovasculaire preventie. Nadien toonde een Nederlandse studie geen voordeel van omega3-boter bovenop de moderne post-myocardinfarct medicatie.

Er kwamen specifieke richtlijnen voor cardiovasculaire preventie bij patiënten met reumatische aandoeningen of ernstige psychiatrische pathologie. Bepaalde klinische tekens bleken onafhankelijke predictoren van cardiovasculaire events, zoals erectiele dysfunctie en xanthelasmata.

De interventionele cardiologen bogen zich dit jaar over de percutane aortaklepvervanging. In sommige ziekenhuizen in regio Antwerpen betaalden de cardiologen dat trouwens zelf, waarbij een polemiek ontstond tussen de specialisten en het kenniscentrum. Op de American Heart meeting werd daarnaast een studie voorgesteld die geen voordeel toonde van acetylcysteïne ter preventie van contrast-geïnduceerde nefropathie.

Op gebied van hartfalen was er een grote studie die een positief effect toonde met ivabradine. Een Cochrane meta-analyse was positief over telemonitoring voor hartfalen, en ook in België zijn hieromtrent pilootprojecten gepland. Nadien verscheen echter nog een grote negatieve studie in de NEJM. Een meta-analyse onderzocht het nut van therapie voor hartfalen op geleide van het BNP. Dit is trouwens een van de labotesten die bij morbide obesitas vals-verlaagd kan zijn.

De INTERSTROKE studie toonde aan dat 10 risicofactoren 90% van het risico op beroerte op populatieniveau konden verklaren. Een gezonde levensstijl en goede primaire preventie (vooral qua hypertensie) zijn dus essentieel.

Anderzijds waren er geen argumenten voor strengere hypertensiecontrole (i.p.v. de conventionele norm <140/90 mmHg) bij oudere diabetespatiënten, noch in de ACCORD-hypertensie studie noch in de INVEST-studie. Thuismeting van de bloeddruk en telemonitoring door huisartsen gaf dan weer wel aanleiding tot een betere tensiecontrole. Een revolutionaire interventionele strategie voor therapieresistentie hypertensie kwam dan weer met de renale autonome denervatie.

GENEESMIDDELEN

Het RIZIV vereenvoudigde de regels voor terugbetaling van protonpompinhibitoren (PPI’s) en statines, waardoor niet langer een periodieke gastroscopie vereist is, maar wel een goede documentatie van de juiste omstandigheden die het gebruik rechtvaardigen in het dossier. Wat de PPI’s betreft wordt steeds duidelijker dat deze geassocieerd zijn aan neveneffecten zoals Clostridium diarree en osteoporotische fracturen. Er werden dan weer geen duidelijke risico’s van PPI’s tijdens de zwangerschap vastgesteld.

We schreven ook een artikel omtrent de aanbevelingen voor farmacotherapie bij huilbaby’s. Verschillende studies toonden voordelen van probiotica voor o.a. nosocomiale infecties en diarree bij kinderen, maar toch blijven er vraagtekens rond de exacte plaats van deze middelen.

Op 1 april wijzigden ook de terugbetalingsregels voor bepaalde geneesmiddelen. Hierdoor verloor Singulair® b.v. zijn terugbetaling. Nieuwe geneesmiddelen waren onder andere nicotinezuur in combinatie met een prostaglandine-antagonist, een griepvaccin met korte naald voor 60-plussers en prucalopride voor constipatie bij vrouwen.

Geneesmiddelen die verdwenen, waren naast rosiglitazon (Avandia®) ook sitaxentan (Thelin®) voor pulmonale arteriële hypertensie en paludrine (voor malariapreventie) en het gastroprokineticum cisapride (Prepulsid®). In rotavirusvaccins werden sporen van een vreemd virus vastgesteld, maar dit bleek achteraf geen gevaar te vormen.

Tenslotte kwamen er heel wat waarschuwingen voor ongewenste effecten van geneesmiddelen, o.a. werd nogmaals gewaarschuwd voor acuut leverfalen na de “maximaal veilige” dosis paracetamol.

ONCOLOGIE

Nieuwe gegevens toonden dat dutasteride, net als finasteride, als preventie voor prostaatkanker vooral een effect heeft op tumoren met lage Gleassonscores, met een hoger risico op hooggradige tumoren. Een studie toonde een lagere prostaatkankermortaliteit door PSA-screening, maar ten koste van veel vals-positieven en in een setting waarbij veel actieve surveillance werd toegepast. Er blijft immers een té aggresieve behandeling door verschillende specialisten. Er werd ook gewaarschuwd dat prostaatbiopsies urinaire- en erectiele klachten kunnen uitlokken. Bij een laag PSA kan verdere screening met een groter interval ofwel zelfs helemaal niet meer nodig zijn. In de V.S. werd ook een tumorvaccin voor prostaatkanker (sipuleucel-T) goedgekeurd door de FDA.

Er werd opnieuw gewaarschuwd voor de interactie tussen tamoxifen en SSRI’s, waardoor de hormonale therapie bij bepaalde vrouwen in het gedrang komt.

PNEUMOLOGIE

Rookstop blijft centraal staan in de pneumologie. Ook bij patiënten met longkanker werd nogmaals aangetoond dat rookstop de vijfjaarsoverleving verdubbelt. Wel verhoogt rookstop door gewichtstoename het risico op diabetes op korte termijn. Een opiniestuk waarschuwde om niet uit het oog te verliezen dat de meeste rokers stoppen zonder hulpmiddelen. Het is niet duidelijk dat afbouwen slechter is dan abrupt stoppen.

Wat betreft screening voor longkanker werd duidelijk dat dit geassocieerd is aan veel vals-positieven. In de media werden ook berichten verspreid over een grote Amerikaanse screeningsstudie die gestopt werd wegens voordeel van screening, maar deze bevindingen moeten nog gepubliceerd worden.

Een grote observationele studie toonde dat bètablokkers geassocieerd waren met een verbeterde mortaliteit bij COPD-patiënten, in contrast met het feit dat deze middelen vaak -onterecht- worden vermeden bij COPD (in tegenstelling tot astma waar ze inderdaad relatief zijn tegenaangewezen). Daarnaast werden de paradigmata binnen het obstructief longlijden wat op hun kop gezet, met studies die een effect toonden van tiotropium bij astma en een langwerkend bèta2-mimeticum (indacaterol) bij COPD. Dat laatste leek in een eerste studie evenwaardig aan tiotropium.

HUISARTS

Een grote studie onderzocht de beste strategie voor aanpak van urineweginfecties in de eerste lijn. Daarnaast werd het nut van microscopie of dipstick voor urineweginfecties bij kinderen aan een meta-analyse onderworpen. Er was ook een video-bijscholing over bedplassen.

Een pragmatische gerandomizeerde studie besloot dat wratten bevriezen effectiever is dan salicylzuurtherapie. Wat dan weer niet effectief is, zijn kraakbeensupplementen of Echinacea. De Universiteit Gent bood dan weer een video-bijscholing rond (wel of niet) voorschrijven van benzodiazepines.

We brachten een samenvatting over behandeling van flatulentie en constipatie bij kinderen. Een Cochrane meta-analyse besloot dat macrogols beter zijn dan lactulose bij constipatie.

Een andere Cochrane meta-analyse bekeek de voor- en nadelen van transdermale en vaginale ten opzichte van orale anticonceptie. We schreven ook een overzichtsartikel over de niet-specialistische aanpak van stressincontinentie bij vrouwen.

De aanwezigheid van huisartsen op de spoedgevallen toonde zeer positieve effecten in Nederland.

In Amerika verschenen richtlijnen voor valpreventie in de eerste lijn.

In het Tijdschrift voor Geneeskunde verschenen aanbevelingen voor vaccinaties bij de groeiende groep van immuungecomprommiteerde patiënten. Een meta-analyse onderzocht het probleem van resistentie door antibioticagebruik in de eerste lijn, en een Cochrane-analyse onderzocht de voor- en tegenargumenten voor kortdurende antibioticatherapie.

We schreven ook een overzicht rond aanpak van cannabismisbruik bij de huisarts.

REUMATOLOGIE

Hoogtepunt dit jaar waren de nieuwe EULAR/ACR richtlijnen voor de vroegtijdige diagnose van reumatoïde artritis, waarbij men beoogt meer patiënten vanuit de eerste lijn zo snel mogelijk bij een reumatoloog te krijgen voor het opstarten van DMARDs, ter preventie van irreversibele gewrichtsschade.

Heel wat oudere reumapatiënten krijgen van hun huisarts nog intramusculair metotrexaat i.p.v. parenteraal, terwijl dit paradoxaal meer ongewenste effecten geeft incl. gastrointestinaal. Een tweede video-bijscholing onderzocht de rol van de huisarts bij inflammatoire darmziekten.

PALLIATIEVE ZORGEN

Op gebied van euthanasie toonde de groep van de VUB aan dat veel gevallen in België niet worden aangegeven. Bovendien worden veel gevallen niet aanzien als euthanasie, en wordt vaak morfine toegediend door verpleegkundigen met als expliciet doel het leven te verkorten. Daarnaast laat de kwaliteit van de palliatieve sedatie dikwijls te wensen over.

Een wilsbeschikking verbetert dan weer de zorg aan het levenseinde, en kan misschien vermijden dat veel stervende patiënten verzijld geraken op Spoedgevallen. Thuis sterven bleek in een observationele studie immers gerelateerd aan een betere levenskwaliteit, en minder PTSD bij de nabestaanden.

De meest in het oog springende studie toonde echter aan dat vroegtijdige palliatieve zorgen bij longkanker leidt tot minder agressieve therapieën, een betere levenskwaliteit en… een bétere overleving!

GERIATRIE

Op gebied van osteoporose was er goed en slecht nieuws met de  nieuwe terugbetalingscriteria voor botdensitometrie. Er kwamen ook nieuwe Amerikaanse richtlijnen omtrent preventieve bisfosfonaten bij chronisch corticosteroïdgebruik.

Daarnaast was er in verschillende toptijdschriften aandacht voor de relatie tussen bisfosfonaten en atypische fracturen. Wat betreft de relatie met slokdarmkanker vond de ene studie geen, de andere studie dan weer wél een relatie (op basis van dezelfde database, nota bene)!

Naast de typische osteoporotische fracturen (pols-, wervel- en femurhals) en de andere gekende osteoporotische fracturen (humerus, bekken) werd ook aangetoond dat ribfracturen moeten beschouwd worden als osteoporotische fracturen bij oudere mannen na een laagenergetisch trauma. Belgische onderzoekers toonden in een nieuwe meta-analyse ook aan dat de mortaliteit na een femurhalsfractuur jaren verhoogd blijft, en vooral bij mannen.

Terwijl kyphoplastie in 2009 zwaar onder vuur kwam te liggen, kwam een studie rond de minder invasieve techniek van vertebroplastie toch tot positieve resultaten. Interessant was ook de bevinding dat valangst op zich het valrisico vergroot.

Europese onderzoekers stelden ook een nieuwe evidence-based klinische definitie voor androgreendefficiëntie bij oudere mannen voor. Hierbij stonden seksuele symptomen centraal. Het is hierbij duidelijk dat heel wat ouderen nog interesse hebben en actief zijn op seksueel gebied. Het is echter nog te vroeg voor anabole therapie met testosteron-substitutie bij frêle ouderen, gezien de neveneffecten.

Wat betreft de ziekte van Alzheimer komt er vanuit de onderzoekswereld een steeds luidere oproep om de Dubois criteria te gebruiken, waarbij men op basis van eiwitten in het cerebrospinaal vocht en geavanceerde beeldvorming de diagnose van Alzheimer bevestigd of zelfs in een preklinisch stadium zou kunnen opsporen, hoewel dat laatste duidelijke ethische dilemma’s meebrengt in de afwezigheid van een curatieve therapie en mogelijke sociale repercussies. Voor ischemisch CVA toonden studies dat trombolyse ook bij de oudsten nuttig is.

CHIRURGIE

Grote gerandomizeerde studies over chirurgische interventies blijven zeer welkom, en in 2010 waren er enkele die zeker de moeite waard zijn.

In de vaatchirurgie waren er belangrijke studies die open herstel van een abdominaal aorta-aneurysma vergeleken met endovasculair herstel (EVAR). Voor operabele patiënten blijft open herstel de voorkeur behouden, terwijl inoperabele patiënten sowieso een slechte prognose hebben, en EVAR gepaard gaat met frequente heringrepen.

In dezelfde lijn liggen de bevindingen over carotisendarterectomie vs. stenting: open chirurgie blijft superieur. Bovendien bleek carotisendarterectomie noch stenting nuttig bij 70-plussers.

Een orthopedische studie vergeleek onmiddellijk vs uitgesteld herstel van een voorste kruisbandscheur, maar liet niet toe om definitieve aanbevelingen te formuleren. De urologen en gynecologen konden dan weer leren uit een grote studie die twee operatieve technieken voor stressincontinentie bij vrouwen vergeleek (TVT en TOT).

Een observationele studie toonde hoe respiratoire complicaties in de pediatrische anesthesie potentieel vermeden kunnen worden.

CVS: VIRUS OF BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL?

Eind 2009 werd het retrovirus XMRV geassocieerd aan chronisch vermoeidheidssyndroom in een artikel in Science. Daarop verschenen twee studies waarbij het virus niet werd geassocieerd aan CVS bij Britse en Nederlandse patiënten. Canada weigerde ondertussen wél CVS-patiënten als bloeddonoren. Daarop werd het virus ook niet aangetroffen bij Amerikaanse homoseksuelen (hoogrisico patiënten voor retrovirussen zou je denken). Prof. Kenny de Meirleir (VUB) daarentegen liet via de pers wel weten dat XMRV werd aangetoond bij CVS-patiënten -en vooraleer de gegevens werden gepubliceerd werd een commerciële test aangeboden, zonder enige garantie op zinnige resultaten. Net voor het jaareinde kwamen dan 4 studies waaruit bleek dat het de hele XMRV-historie mogelijk berust op contaminatie.

Daarnaast toonden studies dat Tai Chi nuttig zou kunnen zijn voor fibromyalgie. Ook thuisrevalidatie zou nuttig kunnen zijn, in tegenstelling tot een luisterend oor.

In eigen land ging er ook veel aandacht naar twee artsen uit Vilvoorde (endocrinoloog dr. Coucke en dr. Uyttersprot, deeltijds neuropsychiater en zelf CVS patiënte) die veroordeeld werden tot een megaboete omdat ze jarenlang patiënten met vermoeidheidsklachten behandelden met home-TPN en immunoglobulines. Nochtans hadden ze daarvoor steeds goedkeuring gekregen van de medisch adviseur en haalden ze geen rechtstreekse winst uit deze therapieën.

INFECTIEZIEKTEN en HIV

Op gebied van infectieziekten was er natuurlijk de nasleep van de “Mexicaanse” griep. Daarin werd de aanpak van de WHO en de overdreven aankoop van vaccins door nationale regeringen bekritiseerd.

Wat antibiotica betreft zijn er weinig positieve geluiden, zeker met de verschijnen van de multiresistente NMD-1 superbacterie afkomstig uit India en Pakistan.

Binnen de wereld van HIV is het paradigma al een tijd aan het verschuiven naar vroeger starten van HAART. In San Fransisco (de moderne bakermat van AIDS) kwamen er zelfs richtlijnen om HIV-remmers onmiddellijk te starten, gezien ook het mogelijke effect op preventie van transmissie. Nadat heel wat vroegere microbicide gels voor de preventie van HIV-transmissie gefaald hadden, kwam er eindelijk een studie die een significant en klinisch relevant effect toonde van tenofovir vaginale gel. Later kwam er ook een proof-of-concept studie omtrent pre-exposure profylaxie. Een grote cohortstudie besloot dat niertransplantatie haalbaar was bij HIV, en dat een verder doorgedreven diagnostiek (incl. biopsies) zich dus opdringt.

Dichter bij huis ging het Instituut voor Tropische Geneeskunde de prevalentie van HIV na bij homomannen in het Vlaamse uitgaansleven.

VARIA

Af en toe publiceerden we ook overzichtsartikels. Onder andere de artikels over diagnostiek bij milde leverfunctiestoornissen, aanpak van droge mond en trigeminale autonome cefalalgieën behoren te de meest gelezen artikels van 2010 op onze site.

Een belangrijke studie in de nefrologie toonde de voordelen van frequente, kortere hemodialyse.

Daarnaast kan ik ook het artikel rond de indicaties en aanbevolen frequenties van pneumokokkenvaccinatie, aanpak van comorbiditeiten bij ernstige psoriasis, de aanpak van niet-motorische symptomen bij Parkinson en de evaluatie van het kind dat mankt aanbevelen.

NIEUWS

Dat de wet Colla omtrent de werkuren van assistenten dode letter bleef, werd begin 2010 nogmaals aangeklaagd. Eind november werd dan alsnog een nieuwe wet goedgekeurd waarin de Europese regels omgezet werden in nationale legislatuur. Deze verscheen in december in het Staatsblad, zodat ze in principe op 1 februari 2011 van kracht wordt.

De opleiding geneeskunde onderging nog andere veranderingen. Zo zal de volgende lichting geneeskundestudenten “maar” zes jaar basisopleiding volgen i.p.v. zeven. Voor de studenten in Wallonië die geen ingangsexamen moesten doen en nu naast een diploma dreigen te grijpen, vroeg minister Onkelinx dan weer amnestie.

Daarnaast kregen ook de alternatieve geneeswijzen hun beroepscommissies voor erkenning. Een ander belangrijk precedent was dat bij een medicatieblunder zowel arts, patiënt als apotheker verantwoordelijk werden gesteld. Een ander medisch-juridisch feit waren de gewijzigde rijvaardigheidscriteria.

HPV-vaccinatie werd via de gezondheidscontrole op school aangeboden aan 12-jarige meisjes. Boetes voor gemiste consultaties kwamen ook aan bod in de media. Ten slotte kreeg de vader van de IVF-techniek de Nobelprijs geneeskunde.

WAT IS ER NIET VERANDERD?

Er zijn nog zekerheden, zoals:

Verwante artikels:

Advertenties

Responses

  1. Een mooi overzicht en een indrukwekkend aantal artikelen Michaël.

    Prettige kerstdagen toegewenst.

  2. […] 350 artikels (!). Kernboodschappen in Evidence Based Medicine 2010 die U moet onthouden uit 2010 vindt u hier. Mallemoeder is een andere favo-hangout van uw Crypto. Haar fotofucks zijn onovertroffen en de […]


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: