Gepost door: Michaël Laurent | 13 maart 2011

Intramusculaire depot-antipsychotica: meer nadelen dan voordelen?

Rosenheck RA et al. Long-Acting Risperidone and Oral Antipsychotics in Unstable Schizophrenia. N Engl J Med 2011; 364:842-851.

Compliantie is vaak een groot probleem bij psychotische aandoeningen, en om die reden worden vaak depot-injecties intramusculair toegediend. Het is echter nooit bewezen dat dit meer effectief is.

In deze studie mede gesponsord door de farmaceutische industrie werden 369 Amerikaanse veteranen met schizofrenie of een schizoaffectieve stoornis, die in de laatste 2 jaar waren gehospitaliseerd of dreigden gehospitaliseerd te moeten worden, gerandomizeerd tussen depot intramusculaire injecties met risperidone (25 à 50 mg) of orale antipsychotica naar de keuze van de psychiater. In de orale groep schakelde 12% over naar injecties, terwijl 32-40% in de injectiegroep ook orale antipsychotica kreeg.

Na twee jaar was er geen verschil in het primair eindpunt van psychiatrische hospitalisaties. Er was ook geen verschil in levenskwaliteit of sociaal functioneren. Er was wel een verhoogd risico op complicaties ter hoogte van de injectieplaats en er was een hoger risico op extrapyramidale symptomen.

BESLUIT:

Deze studie heeft verschillende beperkingen (o.a. nog relatief klein aantal patiënten, oudere Amerikaanse legerveteranen, sterk instabiele ziekte die misschien sowieso niet reageert op medicatie, ander deel van de patiënten was dan misschien weer wél compliant met orale therapie) maar desalniettemin kunnen we toch besluiten dat intramusculaire injecties eerder de uitzondering dan de regel zouden moeten zijn bij instabiele schizofrenen zoals in deze studie.

Daarbij stel ik mij de vraag welke indicaties er eigenlijk dan nog overblijven voor intramusculaire injecties? Ik zie heel vaak patiënten op de spoedgevallen waarbij de huisarts iets heeft ingespoten (NSAID, spasmolyticum, ook soms nog vitamine B12, methotrexaat of zelfs homeopathie of placebo) voor een indicatie die ofwel niet meer evidence based is, of waar er een prima oraal alternatief bestaat. Bovendien verstoort dit onnodig de CK-waarden of beeldvorming met echo of NMR, en is er een verhoogd risico op infecties en bloedingen.

Verwante artikels:

Advertenties

Responses

  1. Ik denk dat er in de huisartsgeneeskunde al te veel wordt gegrepen naar IM medicatie, al dan niet zwichtend voor een patiënt die om “een goei spuit” komt vragen.
    Zijn hier geen indicaties voor?
    In selecte gevallen kan een NSAID bruikbaar zijn, bijvoorbeeld bij een nierkoliek met braken, voor andere indicaties bij het type patiënt waarvan je weet dat hij niet in staat is de medicatie correct in te nemen.

    Antipsychotica is nog een ander verhaal. Deze studie gaat over patiënten ‘die in de laatste 2 jaar waren gehospitaliseerd of dreigden gehospitaliseerd te moeten worden’ en zegt dus niets over de patiënten met schizofrenie die ambulant opgevolgd worden door huisarts en psychiater. Wanneer de compliantie voor PO medicatie onvoldoende is (wat vaak een probleem is naar mijn aanvoelen), kan het m.i. nuttig zijn deze maandelijks op te volgen en een depot-preparaat te geven. In deze setting zijn naar mijn weten weliswaar nog geen studies gebeurd.

    • Beste Willem,

      Je haalt een goed voorbeeld aan van braken en nierkoliek, hoewel de patiënt dan meestal tóch nog naar de Spoedgevallen wordt verwezen vrijwel onmiddellijk en daar veel gemakkelijker iv therapie kan krijgen. Maar dat is idd. een mogelijke indicatie.

      Wat de antipsychotica betreft werden in deze studie patiënten opgenomen die a fortiori weinig compliant zouden zijn. Je zou verwachten dat als er bij hen geen effect wordt aangetoond, dat er geen effect is. Iedereen vindt het logisch dat de compliantie vaak slecht is en dat de medicatie dan niet kan werken, maar eigenlijk moeten we eerlijk zijn en zeggen dat dit niet evidence-based is. Ik zeg ook niet dat er nooit een indicatie voor is, maar toch denk ik veel veel minder dan momenteel wordt gedaan, enkel bij duidelijk aangetoond falen van orale therapie en niet “omdat we denken dat de therapietrouw slecht zou kunnen zijn”, en zeker niet bij pat. met contraindicaties.

      Gisteren was ik op de psychiatrie en daar overwoog men om Risperdal Consta te geven bij een pat. die onder Marcoumar stond voor longembolen… Ik heb ook al abcessen gezien gluteaal na depot-antipsychotica en natuurlijk is dat een zeer moeilijke situatie om zware schizofrenen te gaan opereren en langdurig in een algemeen ziekenhuis op te nemen.

      Stof tot nadenken dus.

      groetjes Michaël


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: