Gepost door: Michaël Laurent | 28 april 2011

Bevacizumab vs ranibizumab voor neovasculair-type leeftijdsgebonden maculadegeneratie

The CATT Research Group. Ranibizumab and Bevacizumab for Neovascular Age-Related Macular Degeneration. N Engl J Med. Online gepubliceerd 28 april 2011.

Achtergrond

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (AMD) is een frequente oorzaak van centraal visusverlies leidend tot totale blindheid bij ouderen. Gezien neovascularisatie van de retina een belangrijke rol speelt in de pathofysiologie, speelt inhibitie van vascular endothelial growth factor (VEGF) een belangrijke rol in de behandeling van deze aandoening.

Bevacizumab (Avastin® van de firma Genentech, een gehumaniseerd monoclonaal anti-VEGF antilichaam) werd voordien al gebruikt in de oncologie. Dezelfde firma ontwikkelde ranibizumab (Lucentis®), een anti-VEGF antilichaam-fragment met een geoptimaliseerde farmacokinetiek en -dynamiek, maar vooral een hogere kostprijs (ong. $2000 per dosis voor ranibizumab, vs $50 per dosis voor bevacizumab). Voor neovasculair AMD werden door de firma echter enkel met ranibizumab studies uitgevoerd; maandelijkse intraoculaire injecties konden blindheid voorkomen en de visus belangrijk verbeteren.

Gezien de kostprijs en het gelijkaardig mechanisme werd wereldwijd bevacizumab off-label gebruikt voor de behandeling van neovasculair AMD. Aangezien er geen studies en geen erkende indicatie hiervoor was, en uit angst voor systemische toxiciteit (aangezien bevacizumab méér in de systeemcirculatie terecht komt), werd de dosis getitreerd aan de hand van oftalmologische tekens van deterioratie (aan de hand van een niet-invasieve beeldvormingstechniek die optical coherence tomografie, OCT heet).

Het prijsverschil en gebrek aan studies zorgden voor een uitgebreide controverse, en maakten deze vraag een sleutelvoorbeeld voor de actuele beweging rond comparative effectiveness research in de V.S..

Methode

In deze eerste vergelijkende studie, gesponsord door de Amerikaanse overheid (National Eye Institute, één van de National Institutes of Health) werden 1208 patiënten gerandomizeerd naar intraoculaire injecties met bevacizumab of ranibizumab, ofwel maandelijks ofwel zo nodig.

Resultaten

Na 1 jaar was de visusscherpte verbetering in beide groepen niet significant verschillend (resp. 8 en 8.5 letters verbetering op de visuskaart met bevacizumab en ranibizumab). Bevacizumab zo nodig was non-inferieur aan ranibizumab zo nodig (+5.9 en +6.8 letters, respectievelijk), maar minder goed dan maandelijkse injecties van bevacizumab of ranibizumab.

Als secundair eindpunt gaf ranibizumab een grotere afname van de centrale retinadikte bij OCT. Dit vertaalde zich dus echter niet in betere uitkomsten qua visus; langere opvolging is gepland.

De verwachte potentiële cardiovasculaire neveneffecten van systemische blootstelling aan bevacizumab werden niet teruggevonden. Er was wel een nipt significante verhoging van hospitalisaties in het algemeen (24% vs 19%), doch zonder specifieke of typische neveneffecten die in eerdere grote studies werden teruggevonden.

BESLUIT:

Intraoculaire injecties van bevacizumab zijn een valabel en veel goedkoper alternatief voor ranibizumab, het anti-VEGF middel dat specifiek geoptimaliseerd en ontwikkeld werd voor AMD. Verdere analyses zullen moeten uitmaken of bevacizumab systematisch of op indicatie moet toegediend worden; men kan alleszins ook besparen door ranibizumab zo nodig i.p.v. maandelijks toe te dienen.

Dit is een voorbeeld van een zeer actueel probleem, namelijk het feit dat sommige geneesmiddelen aan een lagere dosis of minder frequent toegediend kunnen worden dan deze die de firma ontwikkelt. Dit is dan ook bij uitstek een domein waar de overheid zou moeten investeren in comparative effectiveness research, om te compenseren voor de dominantie van de farmaceutische firma’s.

Vergelijkbare lopende studies zullen meer licht werpen op een potentieel verschil in neveneffecten, maar momenteel zijn er dus sterke argumenten om het gebruik van bevacizumab voor AMD als indicatie goed te keuren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: