Gepost door: Michaël Laurent | 29 april 2011

Reizen tijdens de zwangerschap

Hezelgrave NL et al. Advising on travel during pregnancy. BMJ 2011; 342:d2506.

De meeste zwangere vrouwen zullen geen problemen ontwikkelen op reis, maar toch zijn er specifieke aandachtspunten bij het geven van reisadvies aan een zwangere.

Praktische beperkingen

Veel vliegtuigmaatschappijen stellen bijkomende eisen aan zwangere vrouwen; hierover kan de zwangere zich best vooraf informeren. Een courant beleid is b.v. dat vanaf 28 weken amenorree-duur een attest van een arts of vroedvrouw nodig is met de verwachte bevallingsdatum en een mededeling dat de zwangerschap ongecompliceerd verloopt. Vliegen wordt soms door de vliegtuigmaatschappij verboden vanaf 37 weken (of 33 weken voor meerlingzwangerschappen). Het dragen van een gordel is aanbevolen bij elke manier van reizen die dit vereist (uiteraard niet over de buik zelf).

Een zwangerschap kan een bijkomende reden zijn om een goede reisverzekering te nemen en om je op voorhand te informeren over de gezondheidszorg op de reisbestemming. Bij langere reizen of een zwangerschap die niet probleemloos verloopt, kan het aangewezen zijn het medisch dossier met de patiënte mee te geven voor moesten er op reis complicaties ontstaan.

Gezondheidsrisico’s

Wanneer de zwangerschap wordt gecompliceerd door comorbiditeiten, zijn hieraan specifieke risico’s verbonden, b.v. risico op pre-eclampsie bij zwangerschapshypertensie, of risico op hypoglycemies wanneer een vrouw met zwangerschapsdiabetes behandeld met insuline in een andere tijdszone terecht komt.

Hoewel reizen op zich het risico op een ectopische zwangerschap of miskraam niet verhoogt, kan het de aanpak ervan wel bemoeilijken wanneer deze complicaties zich op reis voordoen. Het tweede trimester wordt over het algemeen beschouwd als de meest veilige periode voor een zwangere om te reizen. Een verlossing voor 37 weken zwangerschapsduur komt voor bij 7-12% van de zwangerschappen, spontaan of geïnduceerd om medische redenen. Dit is vaak onvoorspelbaar, hoewel dit zeker moet worden besproken met vrouwen die een verhoogd risico hebben op premature arbeid en bevalling.

Vliegreizen

Vliegreizen zijn geassocieerd met specifieke zwangerschapscomplicaties. In een meta-analyse (weliswaar van een beperkt aantal studies van lage methodologische kwaliteit) was het risico op miskramen groter bij airhostessen, en het risico op premature bevallingen groter bij vliegreizigers (Obstet Gynecol Surv 2010).

Zowel zwangerschap als lange afstandsvluchten zijn een risicofactor voor veneuze tromboëmbolieën, hoewel hierover geen specifieke studies zijn. De Britse Vereniging voor Gynecologie en Verloskunde adviseert zwangeren om volgende maatregelen te nemen:

  • Boek een plaats aan het gangpad om gemakkelijker te bewegen
  • Beweeg om de 30 minuten
  • Vermijd uitdroging, drink meer water en beperk je inname van koffie en alcohol
  • Overweeg gebruik van steunkousen
  • Overweeg laagmoleculair gewichtsheparines indien er bijkomende risicofactoren zijn (zoals obesitas of vroegere DVT)

Er is enkel risico op teratogenese door verhoogde blootstelling aan kosmische straling bij zeer frequente vliegreizigers of bij vliegtuigpersoneel. Tijdens een vlucht van 10 uur is er b.v. blootstelling aan 0.05 mSv, terwijl het risico pas toeneemt vanaf 50 mSv.

Tijdens de vliegtuigreis is er een lagere cabinedruk, waarbij er bijkomende fysiologische mechanismen worden aangesproken om de zuurstofspanning te garanderen. Enkel bij vrouwen met anemie, hemoglobinopathieën, respiratoire of cardiale aandoeningen zou dit tot problemen kunnen leiden.

Reizigersziekten met belang voor de zwangere

Reizigersdiarree is één van de meest frequente medische problemen bij reizigers (10-60% afhankelijk van de bestemming). Deshydratatie en ketose zijn risicofactoren voor premature arbeid. Een nauwgezette preventie en een agressieve behandeling van deshydratatie zijn aangewezen, zo nodig met intraveneus vocht. Sommige antibiotica (b.v. fluoroquinolones) worden afgeraden tijdens de zwangerschap.

Zwangere vrouwen hebben een groter risico om gebeten te worden door muggen, om malaria op te lopen, om complicaties te ontwikkelen en om er van te sterven. Preventie is niet 100% effectief en over sommige anti-malariamiddelen is niet geweten of deze veilig zijn tijdens de zwangerschap (macroliden zijn gecontraindiceerd; een recente studie suggereert dat Malarone veilig is, maar verder onderzoek is nodig; zie link op BCFI.be). Mefloquine (Lariam®) wordt als veilig beschouwd vanaf het tweede trimester. Tijdens gebruik van sommige anti-malariamiddelen is dus effectieve contraceptie aangewezen. Muggenpreventie is bij zwangeren des te belangrijker. Reizen naar hoogrisico malariagebieden wordt voor zwangere vrouwen afgeraden.

Acetazolamide (Diamox®, voor de preventie van hoogteziekte) is tegenaangewezen tijdens de zwangerschap.

Vaccinatie

Levende vaccins (zoals het traditionele gele koorts vaccin, BCG en mazelen-bof-rubella vaccin) worden afgeraden, en vaccins die koorts kunnen uitlokken (zoals het orale buiktyfus- of poliovaccin, meningokokkenvaccin) kunnen potentieel een miskraam uitlokken en zijn relatief gecontraindiceerd. In individuele gevallen kan gele koorts-vaccinatie overwogen worden, ideaal na 24 weken.

Advertenties

Responses

  1. Hallo Michaël,

    kan je mij vertellen waar je de informatie over vliegen tijdens de zwangerschap vandaan hebt? Ik wil daar graag wat over op mijn blog schrijven.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: